Bain & Company tarafından hazırlanan rapor, Türkiye’nin net sıfır hedeflerine ulaşma yolculuğunda yeni bir aşamaya girdiğini belirtiyor. Rapor, Antalya’da düzenlenecek COP31 kapsamında paylaşılacak. Son yıllarda enerji dönüşümüne ilişkin tartışmalar, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasına odaklanırken, bugün asıl zorluk, enerji talebinin dönüştürülmesi ve sistem entegrasyonunun sağlanması olarak ortaya çıkıyor. Türkiye’nin net sıfır hedeflerine ulaşabilmesi için, yalnızca daha fazla temiz enerji üretmesi değil, aynı zamanda bu enerjinin sanayi, ulaşım, binalar ve diğer ekonomik faaliyet alanlarında etkin kullanımını sağlayacak yapısal dönüşümü hızlandırması gerekiyor. Rapor, Türkiye’nin enerji alanında son on yıllık dönemde rüzgâr ve güneş enerjisindeki büyüme, doğal gaz kaynaklı elektrik üretiminin yaklaşık 28 TWh azalmasını sağladı. Buna karşın artan enerji talebini karşılamak amacıyla kömür kaynaklı üretim yaklaşık 32 TWh yükseldi. Sonuç olarak fosil yakıtların toplam elektrik üretimindeki payı düşse de mutlak üretim seviyesi büyük ölçüde değişmedi. Bu durum, temiz enerji yatırımlarının tek başına fosil yakıtlı elektrik üretimini azaltmaya yetmediğini ve enerji talebinin de dönüştürülmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Bain & Company İstanbul Ofisi Yönetici Ortağı Onur Candar, raporuna ilişkin değerlendirmesinde, Türkiye’nin temiz enerjiyi büyük ölçekte hayata geçirebileceğini belirtti. Ancak asıl zorluk, fabrikaların, binaların ve araçların bu temiz enerjiye geçişini sağlamak ve bu yatırımları finanse edilebilir hale getirmek. Türkiye’nin 2025 yılında yaklaşık 47 milyar dolarlık net enerji ticaret açığı verdiğini belirterek, ithal edilen her birim yakıtın yerli üretim veya enerji verimliliğiyle ikame edilmesi ülkenin dış dengesini kalıcı olarak güçlendireceğini ifade etti. Bu da dönüşümü hem ekonomik hem de çevresel bir gerekçe haline getiriyor.
Rapora göre dönüşümün başarısı, sanayi, ulaşım ve konutlardan kaynaklanan toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 80 ini karşılamasıyla ilgili. Bu nedenle net sıfır dönüşümünün başarısı büyük ölçüde bu üç sektörde atılacak adımlara bağlı olacak. Rapor, bu yatırımların önemli bölümü, yüksek hacimli ancak düşük tutarlı işlemlerden ya da yerel ölçekte örneği bulunmayan büyük ve karmaşık projelerden oluşuyor. Ayrıca çoğu zaman getirileri doğrudan gelir yaratmaktan çok maliyetlerin azalmasına dayanıyor.
