Moda sektöründe üretim sırasında ortaya çıkan atıklar, kullanılmayan kumaşlar ve satılamayan ürünler, yeni iş modellerinin geliştirilmesine zemin hazırladı. Türkiye'de ve dünyada girişimler, yeni hammadde satın almak yerine üretim sisteminde kullanılmadan kalan malzemeleri yeniden değerlendirerek çanta, kıyafet, aksesuar ve farklı ürünler üretmeye başladı. Bu modellerde deri kesimleri çanta ve cüzdanlara, fazla kumaşlar yeni kıyafetlere, kullanım dışı tekstil ürünleri ise farklı işlevlere sahip ürünlere dönüştürüldü. Bazı girişimler kendi markalarıyla tüketicilere satış yaparken bazıları moda markalarına ve kurumlara yönelik dönüşüm hizmetleri geliştirdi.
ABD merkezli Hyer Goods, lüks moda markalarının üretiminden kalan deri stoklarını kullanarak çanta, cüzdan ve aksesuar üreten girişimler arasında yer aldı. Tasarımcı Dana Cohen tarafından Kasım 2019'da kurulan şirket, Hermès, Chanel ve Valentino gibi markaların üretiminden kalan derileri değerlendirdi. The Guardian'ın yayımladığı habere göre Hyer Goods, üretimden kalan deri malzemelerin yaklaşık 7 bin poundunu çöpe gitmekten kurtardı. Şirket, malzemeleri İtalya daki küçük atölyelerle çalışarak sınırlı miktarlarda üretilen çanta ve cüzdanlara dönüştürdü. Şirketin Türkiye'de de fazla iplik stoklarını değerlendiren bir üretim ortağı bulundu. Şirket, 2026 yılı üretim dağılımında birimlerin yaklaşık yüzde 25'inin Türkiye'de üretilen trikolar olduğunu açıkladı.
Almanya merkezli Re-Fresh Global, tekstil atıklarını biyoteknoloji temelli bir sistemle yeni hammaddelere dönüştürmeye odaklandı. Şirketin açıkladığı sürece göre tekstil atıkları mekanik olarak parçalandıktan sonra enzimatik işlemden geçirildi. Filtrasyon ve ürün hazırlama aşamalarının ardından farklı sektörlerde kullanılabilecek malzemeler elde edildi. Şirket, pamuk gibi doğal liflerden selüloz temelli malzemeler üretirken polyester içeren tekstil atıklarından da yeni uygulamalarda kullanılabilecek tekstil hamuru elde etti. Bu malzemeler ambalaj, otomotiv iç mekânları, yapı malzemeleri ve farklı endüstriyel uygulamalarda değerlendirilebildi. Re-Fresh Global'in iş modeli yalnızca geri dönüşüm teknolojisi geliştirmekle sınırlı kalmadı. Şirket, kendi açıklamasına göre Volkswagen Grubu bünyesindeki şirketler ve diğer uluslararası müşterilerle ticari pilotlar ve ürün alım anlaşmaları yürüttü. Ayrıca geliştirdiği sistemin üçüncü taraflarca kullanılabilmesi için lisanslama seçeneği sundu. Şirketin 2026 daki faaliyetleri de devam etti.
