Bitkisel kürlerde mucize vaatlerine dikkat! Doğan ürünlerin güvenilir olmasının bir koşulu, içeriği, dozu ve kullanım süresinin kişisel sağlık durumuna uygun olmasıdır. Türk Böbrek Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, böbreklerin, tüketilen gıdalar ve ilaçların yıkım ürünleriyle yoğun temas ettiğini belirterek bilinçsiz kullanımın ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. Böbrekler, bir günde yaklaşık 180 litre sıvıyı süzerek kanın temizlenmesine katkı sağlıyor. Bu yoğun işlev, böbrekleri hastalıkların yanı sıra tüketilen ürünlerin içeriği ve ilaçların dozları açısından da hassas hale getiriyor. Bitkisel takviyeler ve alternatif ürünler, sağlığı koruma, ağrı hafifletme veya kilo verme amacıyla tercih ediliyor.
Ancak bu ürünlerin hepsi ilaçlarla aynı değerlendirme sürecinden geçmiyor. Gıda takviyesi olarak piyasaya sunulan ürünlerde etken madde miktarları markadan markaya değişebiliyor. Üretim ve kalite kontrol sorunları nedeniyle ağır metal, pestisit veya başka maddelerle kontaminasyon riski de ortaya çıkabiliyor. Prof. Dr. Aydın Türkmen, bir ürünün bitkisel olmasının güvenli olmadığını belirterek içeriğinin, dozunun, kullanım süresinin ve kişinin sağlık durumunun birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Özellikle internet üzerinden kaynağı belirsiz ürünlerin satın alınması ve hekim önerisi olmadan uzun süre kullanılması önemli riskler taşıyor. Güvenilir üreticilerden temin edilen ürünler dahi kişiye uygun olmayabilir ve mevcut tedavilerin yerine geçmemelidir.
Zerdeçal ve kurkumin, eklem ağrılarından iltihabi hastalıklara kadar pek çok amaçla kullanılan bitkisel ürünler. Antioksidan ve antiinflamatuvar özellikleri nedeniyle ilgi çeken kurkuminin sağlık etkilerine ilişkin bilimsel kanıtlar her kullanım amacı için yeterli değil. Prof. Dr. Türkmen, ürünlerin içeriği ve kullanım miktarının göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. Risklerden biri, bazı ticari bitkisel ürünlerde ilaç etken maddeleriyle kontaminasyon olasılığı. Özellikle bazı ağrı kesiciler olarak bilinen nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar, böbrekte kan akımının düzenlenmesinde rol oynayan prostaglandinlerin üretimini baskılayabiliyor. Bu durum, kronik böbrek hastalığı bulunanlarda, diyabetlilerde, hipertansiyon hastalarında ve ileri yaştaki kişilerde akut böbrek hasarı riskini artırabiliyor. Yüksek doz kurkumin takviyelerinin, oksalat içeriği nedeniyle oksalat taşlarına yatkın kişiler açısından da değerlendirilmesi öneriliyor. Bunun yanı sıra organ nakli alıcılarının kullandığı ilaçlarla etkileşim ihtimali de göz önünde bulundurulmalıdır. Bitkisel ürünlerin kontrolsüz kullanımında karşılaşılabilecek riskler, tek bir ürünle sınırlı değil.
