Dünya nüfusunun yüzde 40'ı, 2026 yılında tehlikeli ozon kirliliğine maruz kaldı. Bu durum, Avrupa Birliği Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus Atmosfer İzleme Servisi (CAMS) tarafından yapılan analize göre ortaya çıktı. Analiz, yer seviyesindeki ozonun, güneş ışığı ve yüksek sıcaklıkların etkisiyle kimyasal tepkimeye girmesiyle oluştuğunu belirtti. Bu tür kirletici, insan sağlığı, ekosistemler ve tarımsal ürün verimine zarar verebiliyor.
CAMS analizi, 2026'nın sekiz aylık döneminde ozonun, biyokütle yangınlarından kaynaklanan duman ve çöl tozu dahil olmak üzere sınır ötesi hava kirliliğinin küresel görünümünü, her kıtada hava kalitesini şekillendiren olayları ve bunların insanlar, geçim kaynakları ve çevre üzerindeki etkilerini ortaya koyduğunu belirtti. Bu yıl, farklı faktörler bir araya gelerek birçok bölgede yer seviyesindeki ozon konsantrasyonunun yüksek seviyeye çıkmasına neden oldu.
Asya'da sanayi ve ulaşım kaynaklı kirliliğin yanı sıra öncül emisyonların çok sayıda doğal kaynağı, yılın şu ana kadarki bölümünde yüksek ozon seviyelerine yol açtı. Bu yıl, kıta nüfusunun yüzde 60'ı aşırı yüksek ozon seviyesine maruz kaldı. Avrupa nüfusunun ise yüzde 50'si bu yıl "kötü" ve "çok kötü" ozon seviyeleriyle karşılaştı. Avrupa'da art arda yaşanan sıcak hava dalgaları, yaz aylarında önemli ölçüde ozon maruziyetine neden oldu.
ECMWF Genel Direktörü Florian Pappenberger, konuya ilişkin değerlendirmesinde, analizin hava kirliliğinin sınır tanımadığını gösterdiğini belirtti. Orman yangını dumanı, ozon ve tozun binlerce kilometre yol katederek kaynağından çok uzaktaki toplulukları etkileyebildiğini belirterek, "Uluslararası toplum Birleşmiş Milletler iklim zirvesi COP31'e hazırlanırken bu bulgular, iklim değişikliği, hava kalitesi ve halk sağlığının birbiriyle derinden bağlantılı sorunlar olduğunu ve küresel ölçekte koordineli eylem gerektirdiğini zamanında hatırlatıyor." ifadelerini kullandı.
