Rize’de mandalina yetiştiriciliği 1924 yılında başlamış ve son yıllarda yeniden canlanmaya başlamıştır. 10 yıl süren seleksiyon ıslahı çalışmaları sonucunda 9 tescilli mandalina çeşidi geliştirildi. Bu çeşitler, Rize Mandalinası olarak bilinir ve Antalya’ya taşınarak farklı iklim koşullarında test edilmeye başlandı. Antalya’da bulunan Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nde çeşitli türlerin denemesi yapılmaya başlandı. Eğer Rize Mandalinası türleri Antalya’ya uyum sağlarsa, burada da yetiştirilecek olur. Bu durum, Türkiye’de mandalina üretimi ve pazarlama sezonunun uzatılması anlamına gelecek ve dünya pazarlarına daha fazla yönlendirme sağlayacak olur.
Rize’de geliştirilen 9 tescilli mandalina çeşidinin 3’ü erken, 3’ü orta ve 3’ü geç dönemde olgunlaşma özelliği taşıyor. Geç olgunlaşan çeşitlerin meyvelerini mart ayına kadar ağaç üzerinde koruyabilmesi, Türkiye’de mandalina hasat ve pazarlama sezonunun uzatılması anlamına geliyor. Bu türlerin Antalya’da yetiştirilmesi durumunda, Rize’nin yerel genetik kaynaklarından geliştirilen çeşitlerin farklı yetiştiricilik bölgelerinde de değerlendirilmesi mümkün oluyor. Rize Mandalinası, Ekim-Şubat ayları arasında üretimi yapılan bir meyve olmasına rağmen, yeni türlerle bu süre uzayacak ve eylül ayından, mart hatta nisan ayına kadar ürün yetiştirebilecek olacak.
Rize’de mandalina yetiştiriciliği, 2013 yılında başlayarak İyidere, Fındıklı gibi ilçelere de yayıldı. Köyler taranarak en iyi mandalina klonları belirlendi. Fidanların erkencilik, geççilik, ağaç ve meyve özelliklerine göre 110 farklı kritere bakıldı. 2023’de saha çalışması tamamlanarak tescil başvuruları geldi. Rize Mandalinası, Ekim ayının ikinci haftasında yapılan Rize Gastronomi Günleri’nde tanıtıldı. Prof. Dr. Keziban YAZICI, "Rize, mandalinasına sahip çıktı." dedi.