KPMG Türkiye ve Etik ve İtibar Derneği (TEİD) iş birliğiyle hazırlanan 'Uyumun Genişleyen Sınırları – Etik ve Uyum Araştırması Sonuçları 2026' raporu, kurumların etik ve uyum alanındaki mevcut yapılanmalarını ve olgunluk seviyelerini ortaya koyan bir inceleme sunuyor. Araştirma, yapay zekâ ve sürdürülebilirlik gibi yeni risk alanlarından teknoloji kullanımına, organizasyonel zorluklardan gelecek dönem beklentilerine kadar uyum fonksiyonunun geçirdiği dönüşümü altı temel başlık altında ele alıyor. Katılımcıların yüzde 30 u temel uyum gereklilikleri karşılanmasına rağmen süreçlerin henüz tam anlamıyla sistematik bir yapıya kavuşmadığını belirtiyor. Finans, bankacılık ve sigorta sektörlerinde katılımcıların yüzde 40 ı tanımlı süreçlerin mevcut olduğunu ve teknolojinin destekleyici rol oynadığını belirtirken, yüzde 24 ü uyum faaliyetlerinin büyük ölçüde dijital ve planlı şekilde yürütüldüğünü, yüzde 12 si ise uyum fonksiyonunun veriye dayalı, proaktif ve stratejik bir rol üstlendiğini ifade ediyor.
Araştırma, yapay zekâ kullanımına ilişkin yönetişim ve etik çerçevelerin henüz erken bir gelişim aşamasında olduğunu gösteriyor. Katılımcıların yüzde 64 ü kurumlarında yapay zekâ kullanımına ilişkin yönetişim çerçevesinin belirsiz olduğunu veya etik gündemin henüz oluşmadığını ifade ediyor. Sosyal medya risklerine yönelik yaklaşımda ise kurumların yüzde 25 i itibar, etik ve uyum risklerini birlikte ele alarak sistematik biçimde yönetirken, yüzde 46 sında sosyal medya kullanımı belirli politikalar ve onay süreçleriyle yönetiliyor. Yaptırımlar da kurumların risk yönetimi gündeminde daha stratejik bir konuma gelirken, katılımcıların yüzde 61 i yaptırımların öncelikli bir risk alanı olduğunu veya merkezi ve sistematik olarak yönetildiğini ifade ediyor.
Araştırma bulguları, uyumun yalnızca mevzuata uyumu sağlama ve kontrol faaliyetleriyle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda teknoloji destekli karar süreçlerinin, veri temelli uygulamaların ve yeni risk alanlarının yönetiminde daha aktif bir rol üstlendiğini gösteriyor. Bu dönüşümde algoritmik karar mekanizmaları, şeffaflık, veri sorumluluğu ve açıklanabilirlik gibi etik ve yönetişim başlıkları uyum ekiplerinin gündeminde giderek daha fazla yer buluyor. Gelecekte uyum fonksiyonunun sorumluluk alanına girmesi beklenen konular arasında yüzde 31 ile algoritmik ve yapay zekâ destekli sistemlerin etik sonuçlarının yönetimi ilk sırada yer alırken, bunu yüzde 24 ile kurum verilerinin üçüncü taraf teknolojiler ve modeller aracılığıyla yeniden kullanımı izliyor.