TCMB Başkanı Fatih Karahan, Türkiye Genç İş İnsanları Derneği (TÜGİAD) Ankara'da düzenlenen Ekonomi Buluşması etkinliğinde sunum yaptı. Karahan, fiyat istikrarının uzun vadeli planlamayı kolaylaştırarak yatırım ve üretim ortamını iyileştirdiğini belirtti. Arz yönlü şoklar, özellikle enerji fiyatlarında belirtilen artışlar, enflasyon görünümünü etkilemeye devam ediyor. Bu baskılar, manşet enflasyondaki iyileşmeyi sınırlıyor. Karahan, sıkı para politikasının etkisiyle iç talepteki yavaşlama dezenflasyonu destekliyor. Hizmetlerde, özellikle kirada ataletin azalması, bu sürece katkı sağlıyor. Enflasyonun ana eğilimi, son dönemde geriledi. Ekonomik gelişmeleri geniş bir veri setiyle izliyorlar. Enflasyonun ana eğilimini, talep koşullarını ve beklentileri birlikte değerlendirerek orta vadeli enflasyon görünümüne odaklanıyorlar. Enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşu koruyorlar. Fiyat istikrarı sağlanana kadar dezenflasyonun gerektirdiği parasal sıkılığı kararlılıkla sürükleyecekler. 70 dolar civarında seyreden petrol fiyatlarının savaş öncesine göre artışlar kaydettiğini belirterek, halen savaş öncesi seviyesinin önemli oranda üzerinde seyrettiğini ifade ediyor. Rafineri marjlarındaki artış, özellikle motorin olmak üzere enerji fiyatlarına baskı sağlıyor.
Son dönemde yeniden yükselen doğal gaz fiyatlarının, savaş öncesindeki seviyesinin yaklaşık 3 katına çıktığını belirterek, bu gelişmelerin enerji fiyatlarına doğrudan etkileri var. Karahan, eş güdüm sisteminin, savaşın ilk aylarındaki sert fiyat artışlarının yurt içine yansımasını sınırladığını belirtti. Akaryakıtın önemli bir girdi olduğu ulaştırma gibi kalemlerde maliyet baskılarının hafiflemesi, enflasyon üzerindeki etkileri sınırlıyor. Savaşın başlamasıyla birlikte, mart başında sıkı para politikasını destekleyici tedbirler alındı. Bu, beklentiler ve fiyatlama davranışları üzerinden enflasyon üzerinde oluşturabileceği ikincil etkileri sınırlamayı amaçladı.
Eş güdüm politikaları neticesinde, enflasyon mayıs ayından sonra yeniden gerilemeye başladı. Enerji fiyatlarının tekrar artması, yıllık enflasyondaki gerilemeyi ivme kaybına neden oldu. Ekim ayında yıllık tüketici enflasyonu yataya yakın seyrederken, enerji ve işlenmemiş gıda gibi ürünleri dışlayan B ve C göstergelerinde gerileme devam etti. Bu, enerji kaynaklı baskılar sürerken diğer kalemlerdeki iyileşmenin devam ettiğini gösteriyor. Ekim itibarıyla enerji dışındaki ana gruplarda yıllık enflasyonun geçen yılın altında seyrettiğini belirterek, savaşın etkisiyle yıllık enerji enflasyonunun yüzde 51,4 e yükselerek geçen yılın yaklaşık 17 puan üzerinde gerçekleştiğini ifade ediyor.