Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), 29–30 Ekim tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek 13. Zirve öncesinde yeni dönem hedeflerine hazırlanıyor. Genel Sekreterlik görevini yürüten Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev, dört yıllık dönemde Teşkilatın kurumsal kapasitesinin güçlendiğini, iş birliği alanlarının genişlediğini ve Türk Dünyası'nın uluslararası görünürlüğünün arttığını değerlendirdi. Ömüraliyev’in değerlendirmelerinde, siyasi istişarelerin somut projelere dönüştürülmesi, ekonomik ve dijital bağların derinleştirilmesi ile iş birliğinin halkların günlük yaşamına yansıması öne çıktı.
TDT’nin bugün ulaştığı noktayı değerlendirirken sürecin 1992’de Türk devletlerinin liderlerinin ilk kez bir araya gelmesiyle başladığına dikkat çeken Ömüraliyev, Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirveleri’nin yaklaşık yirmi yıl boyunca siyasi diyaloğun, karşılıklı güvenin ve ortak hareket etme iradesinin gelişmesine zemin hazırladığını belirtti. 2009’da imzalanan Nahçıvan Anlaşması’yla Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi’nin kurulması, bu siyasi iradenin kalıcı bir uluslararası iş birliği yapısına dönüşmesini sağladı. 2021 İstanbul Zirvesi’nde Türk Konseyi’nin Türk Devletleri Teşkilatı adını alması ve Türk Dünyası 2040 Vizyonu’nun kabul edilmesi ise kurumsallaşmada yeni bir aşama oluşturdu.
TDT’nin sahip olduğu kurumsal kapasitenin temelinde otuz yılı aşkın süredir devam eden siyasi irade bulunuyor. Liderlerin ortaya koyduğu irade, zaman içinde siyasi diyaloğun kurumsal iş birliğine; kurumsal iş birliğinin de somut proje ve uygulamalara dönüşmesini sağladı. Teşkilat böylece ilk dönemindeki istişare ve diyalog çerçevesini aşarak kapsamlı ve uygulama odaklı bir uluslararası yapıya dönüştü. Teşkilatın coğrafi ve ekonomik ölçeği de bu değişimin göstergeleri arasında yer alıyor. Üye ve gözlemci devletler yaklaşık 4,8 milyon kilometrekarelik alanı ve 180 milyonluk nüfusu kapsıyor.
