Türkiye, 9-20 Kasım tarihlerindeki BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Konferansın 10 öncelikli temasından biri olan "iklim dirençli şehirler" başlığında, küresel ve Türkiye'deki durum ele alınacak. İklim değişikliği nedeniyle aşırı hava olaylarının sayısı, sıklığı ve şiddeti artarken, bu durum kentlerde sel, kuraklık, sıcak hava dalgaları ve altyapı sorunları gibi çok yönlü riskleri beraberinde getiriyor. İklim krizinin yol açtığı tehditlere yönelik şehirlerin dirençli hale getirilmesi kritik önem taşıyor. İklim değişikliğine uyum aşamasında da "iklim dirençli şehirler" kavramı öne çıkıyor.
Prof. Dr. İpek Gürsel Dino, iklim dirençli şehirleri, sel, kuraklık ve ısı adası etkisi gibi aşırı hava olaylarına karşı fiziksel, ekonomik ve sosyal sistemleriyle bütüncül bir uyum kapasitesi geliştiren alanlar olarak tanımladı. İklim dirençli şehirlerin sadece binaların ve altyapıların fiziksel güçlülüğüne dayanmadığını belirten Dino, yeşil koridorlar, sünger şehir uygulamaları ve akıllı bina, ulaşım ve enerji şebekeleriyle kentsel işlevlerin kriz anlarında da kesintisiz şekilde devam etmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Dino, bir şehrin dirençli hale gelmesinin, kentin iklim risklerinin belirlenmesi ve veri temelli kırılganlık analizlerinin yapılmasıyla başlayan stratejik bir süreç olduğunu dile getirdi. Bu analizler ışığında, binalar, ulaşım ağları, enerji ve su sistemleri gibi fiziksel altyapılara akıllı şebekeler gibi teknolojik çözümler veya yeşil koridorlar ve sünger şehir gibi doğa tabanlı uyum çözümleri uygulamaya alınır. Sürecin sürdürülebilirliğini sağlamak ise aynı zamanda uzun vadeli iklim eylem planlarının yerel mevzuatlara yansıtılmasına bağlıdır.
Dino, Kopenhag ve Rotterdam'ın yoğun yağışların sebep olduğu sel ve deniz seviyesi yükselmesi sorununu parklar ve su meydanları gibi doğa temelli çözümlerle çözerek küresel birer model oluşturduğunu, aşırı sıcaklık ve kentsel ısı adası problemiyle boğuşan Singapur'da ise bina cephelerine dikey bitki örtüsü entegre ederek kentte yüksek sıcaklıkları düşürmenin hedeflendiğini aktardı. Küresel iklim zirvelerinde, kentlerin ısı adası etkisini azaltmaya yönelik doğa tabanlı çözümler odaklı kararlar alındığına değinen Dino, "Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31 sayesinde, kentlerimizde erken uyarı sistemleri ve yeşil altyapı kurmak için ihtiyaç duyulan Yeşil İklim Fonu gibi çok uluslu finansman mekanizmalarına erişimimizin kolaylaşması güçlü bir ihtimal. Ancak geçmiş zirvelerde taahhüt edilen milyarlarca dolarlık kaynakların, Kayıp ve Hasar Fonu dahil olmak üzere, katı akreditasyon şartları ve bürokratik engeller nedeniyle yerel yönetimlerin projelerine doğrudan aktarılamaması bu kararları kağıt üzerinde bırakıyor." diye konuştu.
