Aralık ayında uygulanacak 2024 asgari ücret görüşmeleri başlayacak. Gelecek yıl da kamu işçileri ve ihracatçı sektörlerde çalışan işçilerin toplu iş sözleşmeleri yapılacak. Veriler, ücret pazarlıklarının zorlu geçeceğini gösteriyor. Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığı (SBB), sanayi sektöründeki reel ücretleri hesaplıyor. SBB’ye göre TL bazında reel birim ücret endeksi 2024 yılı ile yaklaşık aynı seviyede kaldı. 2024’ün ilk çeyreğinde 176,8, ikinci çeyreğinde 181,1 iken bu yılın ilk çeyreğinde 188,8, ikinci çeyreğinde 172,0 olarak hesaplandı. Buna karşılık reel ücret endeksi bu yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre dolar bazında yüzde 20, euro bazında ise yüzde 18 oranında daha yüksek seyrediyor.
TÜSİAD da Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi (TÜSİAD – RGE) hesaplıyor. Türkiye ihracatında en yüksek paya sahip 10 imalat sanayi sektörünün üretim maliyetleri ile 15 rakip ülkenin üretim maliyetlerini karşılaştırıyor. 2026 2. çeyrek sonuçlarına göre, endeks bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,3 gerileyerek 86,1 oldu. Endeksin gerilemesi, Türk ihracatçılar açısından rekabet gücünün azalması anlamına geliyor. TÜSİAD – RGE verilerine göre, 2015 – 2016 yıllarında rakip ülkelerin üzerinde seyreden Türkiye’deki işgücü maliyet endeksi 2017 yılından itibaren gerileyerek 2022 yılı 2. çeyreğinde en düşük seviyeye indi. Ancak, 2022 yılı 4. çeyrektan itibaren artmaya başlayan Türkiye’deki işgücü maliyetleri, rakip ülkelere göre o tarihten bu yana hızla yükseldi.
2022 2. çeyrekte 110 seviyesinde olan rakip ülkelerdeki işgücü maliyeti endeksi yaklaşık yüzde 22 oranında artarak 2026 2. çeyrekte 135 seviyelerine geldi. Buna karşılık aynı dönemde Türkiye’deki işgücü maliyet endeksi yaklaşık yüzde 180 oranında artarak 70 seviyelerinden 190’ın üzerine çıktı. Ücret geliri elde edenlerin alım gücü geriledi. Buna karşılık, işveren de maliyet artışları nedeniyle rekabet gücünü kaybettiğinden yakınmaya başladı. Gelinen noktada ne işçi ne de işveren mutlu oldu. İşgücü maliyetlerinin rekabet gücünü olumsuz etkilemesi, aralık ayında yapılacak asgari ücret ile gelecek yıl yapılacak toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde işçi - işveren arasında zorlu pazarlıkları gündeme getirebilir.